بلغم چیست؟ + علائم و نحوه درمان بلغم

درمان بلغم برای افرادی که مزاج بلغم دارند از اهمیت بالایی برخوردار است. زیرا این افراد دائماً دچار خستگی‌های زودرس، بی‌حالی و چاقی‌های موضعی، بخصوص در ناحیه شکم و ران هستند. معمولاً افراد بلغمی حتی با انجام ورزش، دیرتر وزن کم می‌کنند. اگر شما نیز جزء این افراد هستید باید فکری به حال رفع بلغم خود نمایید تا از عوارض خسته‌کننده آن رها شوید.

در این مقاله از سفیر زیبایی با ما همراه شوید تا شما را با بهترین روش‌های درمان بلغم آشنا کنیم و اطلاعات بیشتری در مورد سبک زندگی مناسب برای افراد دارای مزاج بلغم در اختیارتان قرار دهیم.

بلغم چیست و افراد دارای مزاج بلغم چه ویژگی‌هایی دارند؟

بلغم درواقع نوعی خلط است که به‌صورت مایع در معده تولید می‌شود و مکان مشخصی در بدن ندارد، بلکه همراه با خون در تمام سطح بدن جریان دارد. به همین دلیل افرادی که دچار مزاج بلغم می‌شوند، در کلِ بدنشان، عوارض بلغمی مانند خستگی زودرس را احساس می‌کنند.

از نظر طب سنتی افراد بلغمی دارای مزاج سرد و تر هستند. به همین خاطر، مهم‌ترین روش‌های درمان بلغم نیز روش‌هایی هستند که بتوانند این مزاج را به سمت تعادل و گرمی ببرند. اگرچه وجود بلغم در بدن در حد متعادل، برای اندامی مانند مغز، مفاصل و… بسیار مهم است؛ ولی در صورت افزایش بیش از حد و اصطلاحاً غلبه بلغم می‌تواند عوارضی به همراه داشته باشد.

بلغم چیست و افراد دارای مزاج بلغم چه ویژگی‌هایی دارند؟

چه زمانی ما نیاز به درمان بلغم داریم؟

غلبه بلغم می‌تواند عوارض زیادی مانند چاقی، بی‌حوصلگی و… را به همراه داشته باشد. به همین دلیل، مهم است علائم مزاج بلغم را بشناسید و درصورتی‌که فکر می‌کنید به آن مبتلا هستید، روش‌های درمان بلغم را پیش بگیرید.
البته اگر بخواهید تشخیص دقیقی در مورد اینکه کدام مزاج در بدن شما غالب است صورت بگیرد، بهتر است به یک متخصص طب سنتی مراجعه کنید.

در طب سنتی گفته می‌شود که هنگامی که بلغم بر فردی غلبه دارد، زبان تمایل به سفید شدن دارد، فرد احساس سرما می‌کند و تمام یا برخی از شرایط زیر در فرد مشاهده می‌شود:

  • دهان بی‌مزه
  • پوست سفید یا رنگ پریده بدن
  • افتادگی و شل شدن پوست
  • سفید شدن زودهنگام موها
  • دست و پاهای سرد
  • کندی هضم غذا، احتباس بیش از حد غذا در معده و آروغ اسیدی
  • خواب‌آلودگی و خواب زیاد
  • آبریزش از دهان هنگام خواب
  • رقیق شدن پوزه بینی و ترشح بیش از حد بینی
  • فراموشی و عقب‌ماندگی ذهنی در شرایط بسیار شدید
  • عدم توجه و تمرکز در انجام امور مختلف روزانه
  • ادرار زیاد
  • ضعف جسمانی
  • ادرار با فشار
  • معده درد
  • قولنج، درد در پشت، گردن و شانه‌ها
  • اسپاسم عضلات پشت و گردن
  • زانودرد و پادرد
  • بیماری پارکینسون
  • ویتیلیگو (نوعی بیماری پوستی)
  • نقرس
  • تنگی نفس
  • تپش قلب، به‌خصوص هنگام برخاستن
  • سرفه شدید همراه با خلط
  • ضعف مثانه
چه زمانی ما نیاز به درمان بلغم داریم؟

بهترین روش‌های درمان بلغم چیست؟

مهم‌ترین مسئله‌ای که باید برای درمان بلغم در نظر داشته باشید، اصلاح سبک زندگی است. متأسفانه در بسیاری از افراد با مزاج بلغم، عادت‌های نادرست زندگی بخصوص در بحث تغذیه و مدیریت استرس یا کیفیت خوابِ پایین دیده می‌شود که همگی این موارد به طور مستقیم در غلبه بلغم تأثیرگذار هستند.

شما می‌توانید با اصلاح موارد غلط در برنامه زندگی خود از نظر فعالیت و تغذیه، تا حد زیادی به رفع بلغم یا درمان بلغم خود کمک کنید و زمانی که بلغم رفع شود، کم‌کم عوارض ناشی از آن نیز از بین خواهند رفت. در مسیر اصلاح سبک زندگی برای درمان بلغم مهم‌ترین مواردی که باید به آنها توجه داشته باشید، عبارت‌اند از:

مدیریت استرس

داشتن آرامش و مدیریت استرس تا حد زیادی می‌تواند به درمان بلغم کمک کند. درواقع، استرس یکی از مواردی است که بلغم را در بدن زیاد می‌کند و اگر بتوانید آن را به کمک روش‌های گوناگون مانند انجام ورزش‌هایی مثل یوگا، گوش دادن به موسیقی مورد علاقه، انجام کارهایی که دوست دارید و… کنترل کنید، تا حد زیادی می‌توانید به تعادل مزاج خود کمک نمایید.

داشتن خواب باکیفیت

مورد دیگری که به درمان بلغم کمک می‌کند و در مدیریت استرس هم تأثیر مثبت دارد، داشتن یک خواب باکیفیت است که بهتر است از ساعت 10 الی 11 شب شروع شود و صبح نیز ساعت 6 تا 7 پایان یابد. خواب شما، هم باید از نظر ساعت و هم از نظر کیفیت تنظیم شود.

یعنی باید سعی کنید یک محیط آرام و تاریک به دور از دغدغه را برای خواب خود فراهم کنید. می‌توانید قبل از خواب کمی کتاب بخوانید. همچنین می‌توانید از چند خرما برای گرم شدن معده به همراه دم‌نوش‌های گرم و آرامش‌بخش مانند به‌لیمو برای داشتن خواب بهتر، استفاده نمایید.

عدم خوابیدن در طول روز

متخصصان طب سنتی طبق تحقیقاتی که انجام داده‌اند، به این نتیجه رسیده‌اند که خواب در روز مثل خواب عصرگاهی یا خواب بیش از ساعت 7 یا 8 صبح، می‌تواند میزان بلغم را در بدن افراد بلغمی افزایش دهد. به همین دلیل، توصیه می‌شود این افراد حتی‌الامکان در طول روز از خواب خودداری کنند.

انجام ورزش منظم

اگرچه بسیاری از افراد با مزاج بلغم از وضعیت‌هایی مانند استپ وزنی یا سرعت کند در کاهش وزن گلایه دارند؛ اما باید بدانند که ورزش برایشان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و به درمان بلغم کمک می‌کند. اگر این ورزش به‌صورت منظم انجام شود، می‌تواند تا حد قابل‌توجهی رفع بلغم را به همراه داشته باشد.

توصیه می‌شود هر فرد در طول یک هفته حداقل 150 دقیقه ورزش داشته باشد. برای بلغمی‌ها بهتر است این ورزش در زمان عصر یا شب بعد از شام باشد و باید سرعت یا شدت آن در حدی باشد که بتواند ضربان قلب را تا حدی بالا برده و اصطلاحاً چهره را گلگون کند. اگر پیاده‌روی را انتخاب می‌کنید، باید کمی تند راه بروید تا این حالت برایتان ایجاد شود.

بهترین روش‌ها برای رفع بلغم

استفاده از روش روغن مالی یا ماساژ روغن

یکی از روش‌های عالی که متخصصان طب سنتی برای رفع بلغم تجویز می‌کنند، ماساژ روغن‌های گرم در نواحی تجمع چربی؛ مانند باسن و شکم است. شما می‌توانید برای گرفتن نتایج سریع‌تر، روغن‌های گرمی مانند روغن بابونه را قبل از ورزش روی شکم یا باسن ماساژ دهید و بعد با سلفون بپیچید و ورزش انجام دهید.

همچنین در حالت عادی و جدای از ورزش نیز این روغن‌ها به گرم شدن بدن کمک می‌کنند. حتی در صورت راحت بودن، می‌توانید قبل از خواب روغن مالی انجام داده و از کمربندهای پشمی برای گرم کردن اندام داخلی استفاده کنید که به درمان بلغم کمک خواهد کرد.

خوردن صبحانه در ساعات اولیه روز

صبحانه برای هر مزاجی مهم‌ترین وعده روزانه است. در مورد بهترین صبحانه برای بلغمی‌ها ابتدا باید ساعت آن را در نظر داشته باشید. با توجه به اینکه میزان ترشح بلغم در ساعات اولیه صبح بیشتر است، توصیه می‌شود صبحانه در ساعات 6 تا 7 میل شود.

همچنین بهتر است از صبحانه‌های با طبع گرم مانند نخود پخته یا نخود آب، بلغور گندم، عسل، خرما، کنجد، آجیل و… برای درمان بلغم استفاده شود. برای صبحانه بلغمی‌ها موارد زیر منع می‌شوند:

  1. استفاده از پنیر بدون موادی مانند زیره یا نعناع
  2. استفاده از ژامبون‌ها و غذاهای فراوری شده مانند انواع کنسروها
  3. استفاده از سبزیجات یا مرکبات سرد مانند آب هندوانه، خیار، گوجه و…
  4. استفاده از نان‌های آماده شده با آرد سفید
  5. استفاده از طب سوزنی

در بسیاری از افراد که دچار استرس‌های مداوم هستند و یا روش‌های دیگر برای لاغری موضعی در شکم و ران برایشان جواب نداده است، طب سوزنی می‌تواند با باز کردن چاکراها و تعادل مزاج فرد، به او کمک کند تا زودتر لاغر شود.

طب سوزنی می‌تواند متابولیسم بدن را که در افراد با مزاج بلغم پایین است، افزایش دهد و در نتیجه به لاغر شدن فرد، کاهش استرس و بهبود انرژی کمک بزرگی می‌کند. البته به شرط آنکه به درستی و توسط یک متخصص باتجربه انجام شود.

کم کردن وعده ناهار

یکی دیگر از روش‌های درمان بلغم که ممکن است در ابتدا سخت به نظر برسد، کم کردن وعده ناهار و حذف تدریجی آن است. توصیه می‌شود افراد با مزاج بلغم در وعده ناهار یک چیز سبک مانند یک سالاد (سالادی تشکیل شده از مواد خوراکی مناسب بلغمی‌ها) استفاده کنند و در هنگام عصر مثلاً 5 یا 6، یک وعده غذایی پختنی میل نمایند. همچنین در کل بهتر است بلغمی‌ها میزان کالری روزانه خود را بین 200 تا 500 کالری کاهش دهند تا راحت‌تر لاغر شوند.

استفاده از سویق

سویق پودری است که از غلات کامل و گرم مانند گندم، برخی حبوبات مانند عدس، برخی هسته میوه‌ها و… تهیه می‌شود. یکی از روش‌های درمان بلغم در طب اسلامی استفاده از سویق است. چنان چه امام صادق (ع) در کتاب الکافی جلد ششم، صفحه 306 ح 8 فرموده‌اند که: سه کف سویق خشک را در زمانی که ناشتا هستید استفاده کنید، این کار بلغم و مره (غلبه صفرا و سودا) را از ریشه خشک می‌کند، به‌طوری‌که انگار اصلاً نبوده است.

بهترین دم‌نوش برای درمان بلغم

در کنار روش‌های گفته شده در قسمت قبل، اگر جزء افراد بلغمی هستید، می‌توانید برای رفع بلغم به‌صورت روزانه از دم‌نوش‌های مناسب جهت ایجاد تعادل مزاج استفاده کنید. اگرچه متخصص طب سنتی می‌تواند توصیه‌های بهتری بر اساس شرایط مزاجی و سلامتی شما را ارائه دهد؛ ولی در کل، بهترین دم‌نوش‌هایی که برای درمان بلغم استفاده می‌شوند، عبارت‌اند از:

  • دم‌نوش زیره
  • دم‌نوش زنیان
  • دم‌نوش به‌لیمو
  • دم‌نوش به‌لیمو و آویشن
  • دم‌نوش دارچین
  • دم‌نوش زنجبیل
  • دم‌نوش بابونه
  • دم‌نوش بهارنارنج
  • دم‌نوش بادرنجبویه
  • دم‌نوش گل‌گاوزبان

دقت داشته باشید تمامی دم‌نوش‌های معرفی شده در بالا مزاج گرمی دارند و افرادی که در شرایط خاصی مانند بارداری هستند، نباید سرخود از آنها استفاده کنند یا حد استفاده آنها نباید بیش از اندازه باشد. زیرا می‌تواند منجر به سقط و مشکلات دیگر شود. در این شرایط برای استفاده از هرکدام دم‌نوش‌ها حتماً با پزشک خود مشورت نمایید.

بهترین دم‌نوش برای درمان بلغم

بهترین رژیم غذایی برای درمان بلغم

به طور طبیعی زمانی که شما مزاجتان گرم باشد، بیشتر تمایل به خوردن غذاهای با طبع سرد دارید و بالعکس باید زمانی که طبعتان سرد است، علاقه بیشتری به غذاهای گرم نشان دهید. متأسفانه بسیاری از افراد که دچار غلبه بلغم می‌شوند با اینکه طبعشان سرد و تر است، خوراکی‌های با طبع سرد مانند انواع لبنیات، سیب‌زمینی، برنج، نان‌های بدون سبوس و… را در برنامه غذایی خود استفاده می‌کنند. در نتیجه عوارض غلبه بلغم مانند چاقی‌های موضعی و ضعف، خود را نشان می‌دهند.

اگر بخواهیم مهم‌ترین نکات در رژیم غذایی برای درمان بلغم را بیان کنیم، عبارت‌اند از:

  • خوردن مواد غذایی با مزاج سرد و مرطوب، به افراد بلغمی به‌ویژه در فصول سرد و در آب و هوای سرد توصیه نمی‌شود.
  • به‌طورکلی بهتر است غذاهای آبکی مانند آش رشته و خورش مصرف نکنند. همچنین باید سعی کنند غذاهای خمیری مانند نان سفید، ماکارونی و موادی نشاسته‌ای و سرد مانند سیب‌زمینی و برنج زیاد مصرف نکنند که باعث افزایش وزن آنها می‌شود.
  • آنها باید از استفاده زیاد محصولات لبنی (پنیر، ماست یا دوغ)، سس مایونز، رب ترش یا مواد غذایی ترش که طبع سردی دارند، خودداری کنند.
  • خوردن سبزی‌ها یا میوه‌هایی با طبع سرد مانند هندوانه، خیار، هلو، آلو، کاهو و اسفناج هیچ فایده‌ای برای آنها ندارد و حتی می‌تواند التهاب بدن این افراد را بیشتر کند. اما خوردن میوه‌های گرم مانند موز، سیب و همچنین مصرف کدو حلوایی برای آنها مفید است.
  • مصرف غذاهای کم‌حجم و پرکالری مانند بادام شور یا بو داده، پسته، کشمش و انجیر برای آنها مفید است. مصرف مواد غذایی مانند انجیر، دانه خربزه، تربچه و آویشن که باعث اسهال یا ادرار می‌شود و می‌تواند رطوبت بدن آنها را کاهش دهد و احساس سبکی و شادی را ایجاد کند، به این گروه توصیه می‌شود.
  • غذای غلیظ مانند سوپ، کله پاچه و… را باید کم کنند. در عوض، خوردن غذاهای پرکالری و کم‌حجم مانند کباب برگ (با گوشت گوسفندی نه گاو یا گوساله)، کباب چنجه، تخم‌مرغ عسلی و بلدرچین را در برنامه غذایی خود قرار دهند.
  • بهتر است نعناع، پیازچه، ترخون یا سبزی‌های کوهی مانند آویشن یا سبزی‌های دیگر در مناطق محلی و همچنین پیاز و سیر همراه با وعده‌های غذایی خود مصرف کنند که همگی مزاج گرم دارند و با مزاج آنها سازگار است و به هضم کامل و آسان غذا کمک می‌کند.
  • افزودن نمک و ادویه‌هایی مانند فلفل، دارچین، زعفران و زنجبیل به غذای آن‌ها نیز می‌تواند به درمان بلغم کمک نماید. بهتر است از نمک دریا استفاده شود و نباید در مصرف نمک، زیاده روی کرد.
بهترین رژیم غذایی برای رفع بلغم

سایر نکات مهم سبک زندگی برای درمان بلغم

علاوه بر روش‌های گفته شده و مواردی که باید در رژیم غذایی برای رفع بلغم در نظر داشته باشید، اگر بلغمی هستید، رعایت نکات زیر نیز می‌تواند کمک بزرگی به درمان بلغم شما نماید:

  • هنگام خواب بهتر است از تشک سفت استفاده کنید، از پتو استفاده کنید، سر خود را بپوشانید یا در نزدیکی بخاری بخوابید و سرتان به آن نزدیک‌تر باشد.
  • حضور در مکان‌های سرد و مرطوب مانند وان، استخر، وان آب سرد و سونای بخار برای شما خوب نیست، درحالی‌که انجام ورزش‌های شدید؛ مانند دویدن، دوچرخه‌سواری به‌ویژه در زیر نور آفتاب به شما توصیه می‌شود.
  • خوابیدن بدون وقفه برای ساعات طولانی باعث افزایش رطوبت در بدن می‌شود، بنابراین افرادی که مزاج بلغمی دارند بهتر است در طول شب یک بار از خواب برخیزند و دوباره به خواب بروند.
  • خوابیدن در طول روز به‌خصوص در پاییز و زمستان به این افراد توصیه نمی‌شود. آنها باید در مکان‌های گرم‌تر بخوابند و نسبتاً کشش بدن را انجام دهند و ورزش‌های نرم بعد از بلند شدن برای آنها مفید است. انجام این کار در صبح احتمال سرگیجه، خستگی، پف کردگی، ترشح از بینی (PND) و از دست دادن حافظه را کاهش می‌دهد.
  • استفاده از عطرهایی با رایحه‌های گرم و قوی و همچنین پوشیدن لباس‌هایی با رنگ‌های گرم مانند قرمز، زرد و نارنجی به افراد با مزاج بلغمی توصیه می‌شود.
  • افراد مبتلا به مزاج سرد و مرطوب نیاز به گرما و خون (که ماده بسیار گرمی است) در بدن خود دارند، بنابراین توصیه نمی‌شود که تحت درمان‌های خون‌ریزی؛ مانند حجامت مرطوب، فلبوتومی و زالودرمانی قرار گیرند. حجامت بدون خونریزی مشکلی ندارد.
  • تماشای فیلم‌های غمگین، ترسناک و فلسفی برای این افراد مناسب نیست، درحالی‌که تماشای فیلم‌های کمدی و هیجانی که گرما را در بدن افزایش می‌دهد به‌خوبی برای آنها مناسب است.

سخن پایانی…

بلغم یکی از مزاج‌های طبیعی است که در بدن همه افراد وجود دارد؛ اما ممکن است در برخی افراد به دلایل مختلف مانند استفاده بیش از حد از غذاهای با طبع سرد، زندگی در محیط سرد و مرطوب، استرس بیش از حد، خواب نادرست از نظر زمان و کیفیت و… میزان بلغم بیش از حد شود که به این افراد، بلغمی مزاج گفته می‌شود. شما نیز اگر جزء این افراد هستید، می‌توانید به کمک روش‌های کاربردی گفته شده به‌راحتی بلغم را دفع کنید. البته درمان بلغم یک روزه انجام نمی‌شود و باید صبور باشید. همچنین در صورت نیاز می‌توانید از داروهای ضدبلغم در بازار بعد از مشورت با متخصص طب سنتی استفاده نمایید.

تمامی مطالب سایت سفیر زیبایی از مقالات معتبر و مورد تایید پزشکان سرتاسر دنیا ترجمه و جمع آوری شده است اما به دلیل متفاوت بودن شرایط افراد ممکن است برای شما مناسب نباشد. بنابراین جهت استفاده از دستورالعمل ها حتما با پزشک مشورت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا