زیبایی

خواص سرمه چشم + طرز تهیه انواع آن

خواص سرمه برای چشم حتماً تاکنون به گوش شما هم رسیده است. حتی اگر ندانید چه خاصیتی دارد، میدانید که از معدود لوازم آرایشی است که علاوه بر زیبایی جذاب چشم، به سلامت آن نیز کمک می‌کند. به همین دلیل شاید برایتان جالب باشد که بدانید چطور تهیه می‌شود و واقعاً چه مزایایی برای چشمان ما دارد؟

در این مقاله از سفیر زیبایی قصد داریم شما را با تاریخچه به وجود آمدن سرمه چشم و خواص سرمه آشنا کنیم تا با خیال راحت آن را جایگزین مدادهای چشمی که اغلب با مواد شیمیایی مضر تهیه می‌شوند، نمایید.

تاریخچه استفاده از خواص سرمه چشم

ازآنجایی‌که ایرانیان و بخصوص زنان ایرانی قدیمی علاقه خاصی به استفاده از سرمه چشم برای زیبایی بیشتر داشتند، شاید فکر کنید که سرمه اولین بار در ایران مورد استفاده قرار گرفته است؛ اما این‌طور نیست و جالب است بدانید استفاده از خواص سرمه چشم به 3500 سال قبل از میلاد مسیح در مصر باستان برمی‌گردد.

کلئوپاترا، فراعنه و زنان نجیب مانند تورگ و بادیه نشینان چادرنشین همگی از سرمه در ناحیه داخلی چشم و اطراف آن برای جلب توجه بیشتر و البته فواید سرمه برای سلامت چشم استفاده می‌کردند. در ابتدا از این ماده بیشتر برای پیشگیری از بیماری‌های چشم استفاده می‌شد و برخی اعتقاد داشتند که یکی از خواص سرمه دور کردن چشم بد است.

به همین دلیل علاوه بر زنان، برای نوزادان تازه به دنیا آمده نیز استفاده می‌شد تا از چشم نظر دور بمانند و در ایران نیز در برخی مناطق این کار را در قدیم انجام می‌دادند. بعد از استفاده‌های درمانی به دلیل تأثیری که این ماده بر زیبایی چشم‌ها گذاشت، استفاده از آن در آسیای مرکزی و جنوبی، مدیترانه، شاخ آفریقا و هند گسترش یافت.

در ابتدا نیز نام آن رنگ چشم گالن بود که بعدها در عربی به سرمه نامیده شد که از کلمه اکدی به معنای لوازم آرایشی گرفته شده است و بعدازآن، در مصر باستان به‌طور گسترده استفاده می‌شد. این ماده در شروع ابداع، از ماده معدنی طبیعی سولفید سرب به دست آمد اما امروزه به دلیل مشکلات سلامتی سرب از مواد طبیعی جایگزین بدون خطر برای تهیه سرمه استفاده می‌کنند. در قدیم پلک‌های بالایی را با سرمه و به رنگ سیاه و پلک‌های پایینی را با ماده‌ای از ماده معدنی مالاکیت به رنگ سبز آرایش می‌کردند.

تاریخچه استفاده از خواص سرمه چشم

ارزش گران‌بهای سرمه چشم در جهان

سرمه چشم به‌قدری جالب و پراستفاده بوده است که حتی در موزه لوور در پاریس از قرن چهارم، یک لوله آرایشی با شیشه دوتایی برای سرمه وجود دارد که برای نگهداری سرمه از آن استفاده می‌شده است. کشیدن این ماده بر روی پلک‌ها با چوب عاج، برنز یا شیشه انجام می‌شد؛ بنابراین، خواص سرمه همیشه از نظر فرهنگی ارزشمند بوده است.

جالب است بدانید زنان اماراتی باستان حداقل با سه چیز به‌عنوان ملزومات زندگی پس از مرگ دفن می‌شدند: جواهرات، سفال و صدف‌های دریایی حاوی سرمه. تنوع شگفت‌انگیزی از سبک‌های منحصربه‌فرد ظروف سرمه هنوز در سراسر خاورمیانه، شمال و غرب آفریقا، شاخ آفریقا و جنوب آسیا یافت می‌شود.

در حال حاضر نیز در بسیاری از شهرهای هنری ایران مانند اصفهان ظرف‌های سنگی، چوبی، مینا و… بسیار زیبایی به نام سرمه‌دان تهیه و در بازار عرضه می‌شوند که نمادی از فرهنگ دیرینه استفاده از خواص سرمه برای زیبایی و سلامت چشم است.

سرمه در بسیاری از جشن‌ها مانند عروسی‌ها، مراسم‌های ویژه و رقص‌ها استفاده می‌شد و هنوز هم استفاده می‌شود. نکته دیگری که برای مسلمانان و شیعیان بسیار ارزشمند است و شاید راز پرطرفدار شدن خواص سرمه چشم در ایران هم همین باشد، این است که حضرت محمد (ص) از سرمه استفاده می‌کرد و به دیگران توصیه می‌کرد که از آن استفاده کنند؛ زیرا معتقد بود برای چشم مفید است و امروزه برخی مردان مسلمان در ماه رمضان از آن به‌عنوان نشانه ارادت استفاده می‌کنند. جالب اینکه پیامبر هر بار که می‌خواست از خواص سرمه برای چشمان مبارک خود بهره‌مند شود، سه بار به چشم راست و دو بار به چشم چپش سرمه می‌زد.

مهم‌ترین خواص سرمه برای چشم

فواید سرمه چشم موارد متعددی هستند که شاید برخی از آنها هنوز هم در نوشته‌ها یافت نشود و بیشتر اقوام قدیم به‌صورت نسل به نسل استفاده از آن را ادامه داده باشند؛ اما آنچه ما میدانیم این است که از خواص سرمه برای چشم در طب سنتی برای انواع بیماری‌های چشمی استفاده می‌شود؛ مثلاً گفته می‌شود افرادی که دائماً و بی‌دلیل دچار ریزش اشک چشم می‌شوند، باید مداوم از یک سرمه خوب و خانگی (سرمه‌های صنعتی خیلی قابل‌اعتماد نیستند) استفاده کنند و سرمه ابریشم در این شرایط بهترین نوع است.

همچنین افرادی که دارای ریزش ابرو یا گل‌مژه هستند، می‌توانند از سرمه بادام یا سرمه چهارمغز برای رفع این مشکلات استفاده کنند. از طرفی اگر تار مژه یا ابروهایتان نازک است و دوست دارید آنها را ضخیم کنید، می‌توانید از خواص سرمه چشم هسته خرما بهره‌مند شوید.

مهم‌ترین خواص سرمه برای چشم

چگونه سرمه اصل را تشخیص دهیم؟

برای بهره بردن از خواص سرمه چشم بسیار مهم است که از سرمه‌های تهیه شده با مواد طبیعی و سالم استفاده کنید. متأسفانه سرمه‌هایی که در بازار هستند ممکن است ناخالصی داشته باشند و حتی گاهاً ممکن است برای چشم ضررهایی مانند ایجاد حساسیت هم داشته باشند.

پس در صورت علاقه به استفاده از سرمه برای زیبایی و سلامت چشمانتان مهم است که سرمه خوبی تهیه نمایید. توصیه ما این است که خودتان سرمه را در خانه تهیه کنید. چون آسان است و مقدار کمی از آن را می‌توانید تا مدت طولانی استفاده کنید؛ اما اگر به هر دلیلی نمی‌توانید خودتان سرمه را تهیه کنید و مجبور به خرید آن هستید، اول باید مطمئن باشید که از یک فروشنده معتبر آن را تهیه می‌کنید.

در مرحله بعد می‌توانید خودتان یک آزمایش روی آن انجام دهید. برای این کار باید مقدار کمی از سرمه را روی دستتان بمالید و چند دقیقه بعد آن را بشویید. اگر سرمه از مواد طبیعی و خوبی تهیه شده باشد، به‌راحتی با آب پاک نمی‌شود و حتماً رد مشکی را روی دست باقی می‌گذارد؛ اما اگر به‌راحتی پاک شد، احتمالاً سرمه طبیعی نیست.

روش‌های تهیه سرمه برای چشم

با توجه به اینکه در فرهنگ‌های مختلف، برای مراسم‌های متفاوت یا به‌صورت روزمره از خواص سرمه چشم استفاده می‌شده است و هر قبیله یا ملیتی در شرایط خاص خودشان زندگی می‌کرده‌اند که به برخی از مواد طبیعی دسترسی داشته‌اند، دستورالعمل‌های بسیار متعددی برای تهیه سرمه چشم وجود دارد که در اینجا ما برخی از آنها را معرفی می‌کنیم و شما نیز بسته به مواد در دسترستان می‌توانید یکی از آنها را تهیه نمایید.

تهیه سرمه با بادام و فندق

این روش تهیه برای ایرانیان به‌راحتی قابل انجام است. برای انجام این روش باید یک شعله پخش‌کن یا سینی نسوز را روی شعله قرار دهیم و چند مغز بادام و فندق خام روی آن بگذارید. این مغزها کم‌کم سیاه شده و حالت سوخته به خود می‌گیرند و اصطلاحاً یک دوده سیاه‌رنگ از آن‌ها ایجاد خواهد شد. باید تا زمانی که همه مغزها کاملاً حالت زغالی پیدا کنند صبر کنید. سپس مواد زغالی شده را جمع کرده، بکوبید و در سرمه‌دان بریزید.

شما می‌توانید به روش دیگری هم سرمه فندق و بادام یا سرمه چهارمغز را تهیه نمایید. به این صورت که داخل هر فندق یا بادام یک سوزن وارد کرده و آنها را وارد یک پایه مانند اسفنج یا سیب زمینی کنید و بعد مغزها را آتش بزنید و یک سینی بالای سر آتش بگیرید تا دوده‌ها در آن جمع شوند و بعد آنها را به‌عنوان سرمه جمع‌آوری کرده و در ظرف بریزید. این روش کمی سخت و زمان‌بر است و باید بااحتیاط انجام شود.

تهیه سرمه چشم با استخوان قلم گوسفند یا گاو

یکی دیگر از روش‌های بهره بردن از خواص سرمه، تهیه آن با قلم گاو یا گوسفند است که علاوه بر خواص ضد ریزش برای ابروها و مژه‌ها، خاصیت ضدالتهابی برای چشم دارد. البته تهیه آن کمی سخت است اما خواص آن ارزشش را دارد.
برای تهیه این سرمه باید ابتدا مغز ران گوسفند یا گاو را خارج کنید و در یک ظرف بریزید.

سپس درون ظرف یک گاز استریل، یک تکه پارچه تمیز یا یک باند قرار دهید و یک سر آن را آتش بزنید. باند یا گاز استریل کم‌کم می‌سوزند و مواد قلم را نیز به‌تدریج می‌سوزاند. در این حین باید یک سینی بالای ظرف بگیرید تا دوده‌های تشکیل شده روی سطح سینی بنشیند و بعد آنها را جمع کرده و در سرمه دان بریزید. اگر حس کردید سرمه بیش‌ازحد خشک است، می‌توانید چند قطره روغن سیاه‌دانه نیز به آن اضافه کنید.

یک فرمول بسیار ساده برای سرمه در خارج از ایران

در روستای بنگال در هند، سورمه را از گیاهی به نام مونوشا که گیاهی آبدار است، تهیه می‌کنند. برگ مونوشا با روغن پوشیده شده است و برای تهیه سرمه آن را بالای یک لامپ گلی در حال سوختن نگهداری می‌کنند. در عرض چند دقیقه، برگ با دوده سیاه نرم و کرمی پوشانده می‌شود که آن‌قدر ایمن و استریل است که حتی برای نوزادان نیز استفاده می‌شود.

در افغانستان زنان از مخلوط آنتیموان کوبیده و روغن بادام برای تهیه سرمه استفاده می‌کنند. اعتقاد بر این است که آنتیموان باعث تقویت چشم می‌شود.

از خواص سرمه در طب آیورودا هنوز برای شفا استفاده می‌شود و به‌ویژه در جنوب هند، زنان خانواده آن را تهیه می‌کنند و گیاهان مفید مختلفی را به فرمول اضافه می‌نمایند. همچنین برای عفونت چشم و ورم ملتحمه به‌عنوان محافظ در برابر گرما و تابش نور خورشید در بیابان و محافظ چشم در برابر گردوغبار و طوفان شن استفاده می‌شود.

روش‌های تهیه سرمه چشم برای زیبایی و سلامتی چشم‌ها

آیا استفاده از سرمه خطری هم دارد؟

در مورد بی‌خطر بودن فرمول‌های مختلف سرمه بحث‌های زیادی وجود دارد. بسیاری از این موارد در حال تحقیق است. تصور می‌شود که استفاده سنتی از سولفید سرب باعث افزایش سطح سرب در خون می‌شود و خطرناک است؛ اما استفاده از سرمه‌های طبیعی که با انواع مغزها یا مغز ران گاو و گوسفند تهیه می‌شودريال در صورت استفاده متعادل معمولاً غیر مضر است.

بااین‌حال، اگر اولین بار است که می‌خواهید از آن استفاده کنید، حتماً در ابتدا مقدار کمی از آن را استفاده کنید و چک کنید که مشکلاتی مانند حساسیت چشم مثل التهاب، قرمز شدن، درد گرفتن و … وجود نداشته باشد. همچنین اگر از قبل بیماری چشمی خاصی دارید، به‌هیچ‌وجه بدون مشورت با پزشکتان از سرمه در بخش داخلی چشم استفاده نکنید.

سخن پایانی…

سرمه یکی از بهترین لوازم آرایشی بی‌خطر یا کم‌خطر است که می‌توانید برای انواع آرایش چشم از آن استفاده کنید. سرمه‌ها به روش‌های بسیار متعددی تهیه می‌شوند که در این مقاله تنها چند نمونه از روش‌ها را برایتان توضیح دادیم. شما نیز می‌توانید به‌راحتی خودتان این سرمه‌ها را تهیه کنید تا علاوه بر زیبایی از خواص سرمه چشم برای سلامت چشم‌ها نیز بهره‌مند شوید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا