مو

درمان خارش کف سر و راه های پیشگیری از آن

همان‌طور که می‌دانید خارش کف سر یکی از مشکلات شایع پوستی است و در صورت طولانی بودن مدت‌زمان خارش، فرد مبتلا را اذیت می‌کند. علت خارش کف سر به عوامل مختلفی بستگی دارد و خوشبختانه در صورت تشخیص دلیل خارش کف سر می‌توانید با روش‌های مختلف برای درمان خارش کف سر اقدام کنید.

در این مقاله می‌خواهیم همه مواردی که به‌نوعی علت خارش کف سر هستند را بررسی کرده و به شما بگوییم چگونه به‌سادگی با چند روش خانگی آن را درمان کنید.

آیا خارش کف سر یک مشکل جدی است؟

خارش پوست سر یا خارش کف سر، یک مشکل شایع است که می‌تواند علائم ناامیدکننده‌ای مانند خاراندن مکرر و ناراحتی ایجاد کند. گاهی اوقات علاوه بر این نوع خارش، پوست کف سر دچار التهاب یا حالت پوسته‌پوسته می‌شود. بااین‌حال خارش کف سر نشانه خطرناکی نیست. اما به‌ندرت می‌تواند نشانه‌ای از بیماری‌های زمینه‌ای باشد.

چه عواملی باعث خارش کف سر می‌شود؟

عوامل مختلفی می‌تواند علت خارش کف سر و ریزش مو باشد. برخی از مهم‌ترین مواردی که دلیل خارش کف سر هست، عبارت‌اند از:

شوره سر

شایع‌ترین علت خارش پوست سر، درماتیت سبورئیک است که در بین مردم با نام شوره سر شناخته می‌شود . در نوزادان، این وضعیت کلاه گهواره یا کلاهک گهواره نام دارد. این نوع درماتیت اغلب در نواحی غدد چربی یا ترشح‌کننده روغن، ازجمله پوست سر و صورت بروز می‌کند. درصورتی‌که به هر دلیلی این غدد ملتهب شوند،  ممکن است یک یا چند تا از عوامل زیر را به‌صورت هم‌زمان تجربه کنید:

  • خارش
  • پوسته‌پوسته شدن
  • پوست قرمز شده
  • فلس‌های زرد یا سفید

درحالی‌که پزشکان علت دقیق درماتیت سبورئیک را نمی‌دانند، برخی از علل بالقوه آن عبارت‌اند از:

  • رشد بیش‌ازحد مخمر بر روی پوست
  • تغییرات فصلی
  • نوسانات هورمونی یا استرس

همچنین ممکن است دلیل خارش کف سر تنها داشتن پوست سر حساس باشد که باید بیشتر در مراقبت از آن توجه داشته باشید. همان‌طور که قبلاً اشاره کردیم گاهی اوقات علت خارش کف سر می‌تواند وجود یک بیماری زمینه‌ای باشد که البته این مورد به‌ندرت اتفاق می‌افتد.

برخی از بیماری‌های زمینه‌ای که می‌توانند دلیل خارش کف سر و ریزش مو باشند، شامل موارد زیر می‌شوند:

  • دیابت
  • زونا
  • واکنش‌های آلرژیک به داروها
  • یک اختلال اضطرابی
  • درماتیت تماس یا تحریک ناشی از چیزی که پوست سر شما با آن تماس گرفته است، مانند یک شامپوی جدید
  • دیسکوپ لوپوس
  • شپش سر
  • ریزش موی با شانه داغ، به دلیل حالت‌دهی مداوم با گرما
  • سردردهای میگرنی
  • پسوریازیس پوست سر
  • آلوپسی اسکار
  • کرم حلقوی یا کچلی

علائم خارش کف سر چیست؟

این نوع خارش مانند بسیاری از عوارض پوستی دیگر با علائمی همراه است. گاهی نیز ممکن است علاوه بر خارش با حس گزگز شدن و درد نیز همراه باشد. مهمترین علائم این نوع خارش عبارت‌اند از:

  • وجود تکه‌های طاسی
  • پوست خشک
  • پوست خراش برداشته
  • تب با درجه پایین
  • زخم‌های چرکی
  • سرخی
  • وجود پوسته یا لکه‌هایی روی پوست سر
  • تورم پوست سر
  • زخم روی پوست سر
علت خارش کف سر

چه زمانی باید برای خارش کف سر به پزشک مراجعه کنید؟

به‌طورکلی درمان خارش کف سر به علت این نوع بیماری بستگی دارد. معمولاً می‌توان آن را با روش‌های خانگی که در ادامه برایتان خواهیم گفت به‌راحتی رفع کرد. اما درصورتی‌که این نوع خارش طی چند روز برطرف نشد و با علائمی مانند ریزش مو، درد، خارش شدید و یا زخم همراه بود باید به پزشک مراجعه کنید. اگر دلیل خارش کف سر و ریزش مو مسائلی مانند عفونت قارچی، شپش و شرایطی ازاین‌دست باشد، بدون درمان پزشکی برطرف نخواهد شد. در این شرایط معمولاً پزشک نمونه‌ای از پوست سر شما را به آزمایشگاه می‌فرستد تا سلول‌های پوستی را ازنظر وجود قارچ، باکتری یا شپش بررسی کنند. اغلب بعدازاین آزمایش دلیل خارش کف سر مشخص‌شده و پزشک روش‌های درمانی مؤثر را برایتان تجویز می‌کند.

روش‌های درمان خارش کف سر

درمان خارش سر شما به علت آن بستگی دارد. به‌عنوان‌مثال، شوره سر از طریق شستشوی مکرر مو با داروهای موضعی خاص درمان می‌شود. البته هر داروی پوست سر به روشی خاص مانند کاهش چربی پوست سر یا از بین بردن قارچ کار می‌کند.

برخی از داروهایی که ممکن است برای درمان شوره سر استفاده شوند، عبارت‌اند از:

  • کرم‌های ضد قارچ
  • کراتولیتیک ها، مانند اسید سالیسیلیک
  • پیریتین روی
  • استروئیدهای موضعی

شپش سر به درمان‌های پزشکی مانند شستن مو با سم کش یا استفاده از دارویی برای از بین بردن شپش نیاز دارد. درحالی‌که این دارو شپش‌های فعال را از بین می‌برد، یک شانه دندان ریز نیز می‌تواند به از بین بردن تخم‌های شپش (nits) کمک کند.

علاوه بر این روش‌های درمانی، افرادی که در تماس نزدیک با فرد مبتلا هستند به درمان پیشگیرانه نیاز دارند. تمام لباس‌ها، ملافه‌ها و حوله‌هایی که با فرد آلوده تماس گرفته‌اند باید در دمای بالاتر از 130 درجه فارنهایت شسته، خشک و تمیز شوند .

اگر خارش پوست سر شما به دلیل واکنش آلرژیک است، باید از استفاده از محصولی که باعث واکنش شده است،  خودداری کنید و در صورت شدید بودن واکنش با پزشک صحبت کنید.

چگونه می‌توانم از این بیماری جلوگیری کنم؟

با شستن منظم موها برای از بین بردن روغن‌های تجمع یافته، خطر ابتلا به خارش کف سر و ریزش مو کاهش پیدا می‌کند. برای جلوگیری از تحریک و خشک شدن پوست سر، موهای خود را حتماً با آب ولرم بشویید و از استفاده از آب داغ خودداری کنید.

برای کاهش واکنش‌های آلرژیک، سعی کنید از استفاده از محصولات حاوی موارد زیر اجتناب نمایید:

  • رنگ
  • عطرها یا اسانس‌ها
  • مواد شیمیایی

برای جلوگیری از شیوع شپش از تماس فیزیکی با افراد مبتلا به شپش خودداری کنید. تمامی وسایل زیر نیز باید به‌صورت شخصی استفاده شوند:

  • شانه
  • قلم‌مو
  • کلاه
  • حوله
  • کلاه کاسکت
  • روبالشتی
روش های خانگی درمان خارش کف سر

روش‌های درمان خانگی خارش کف سر

همیشه قبل از رفتن به مطب پزشک و در صورت کم بودن یک عارضه می‌توانید آن را با داروهای خانگی برطرف کنید. اما درصورتی‌که علت خارش کف سر درونی و جدی باشد دیگر روش‌های خانگی درمان خارش کف سر تاثیری نخواهد داشت و حتماً باید به پزشک مراجعه کنید. این روش‌های خانگی عبارت‌اند از:

سرکه سیب

سرکه سیب یک منبع ضدالتهاب و ضد قارچ عالیست. این ماده می‌تواند به‌خوبی این بیماری را که ناشی از خشکی پوست سر است کاهش دهد. برای این کار باید یک الی دو قاشق چای‌خوری سرکه سیب را با یک لیوان آب گرم رقیق کرده و بعد از شست و شوی مو برای درمان خارش کف سر موهایتان را با آن شست‌وشو دهید.

روغن نارگیل ارگانیک

روغن نارگیل ارگانیک به‌طور طبیعی از نارگیل‌های رسیده استخراج می‌شود. این ماده حاوی اسید لوریک است که یک چربی اشباع محسوب می‌شود و دارای خواص ضد میکروبی می‌باشد. اسید لوریک به پوست کمک می‌کند روغن نارگیل را به‌طور مؤثر جذب کند. این شرایط باعث می‌شود که یک درمان تسکین‌دهنده برای خارش پوست سر ایجاد شود.

روغن نارگیل می‌تواند برای درمان خارش کف سر ناشی از اگزما مفید باشد. همچنین ممکن است برای مبارزه با شپش سر مفید باشد. ترکیب روغن نارگیل با انیسون تأثیر بیشتری در این زمینه دارد. طوری که حتی از داروی مخصوص درمان شپش سر یعنی پرمترین موفق‌تر عمل کرده است.

روغن نعناع

روغن نعناع می‌تواند در کاهش شوره سر و تسکین پوست سر مؤثر باشد و خارش را آرام کند. سعی کنید آن را با روغن دیگری مانند روغن زیتون رقیق کرده و قبل از شامپو زدن آن را روی پوست سر ماساژ دهید. بعد از شستن شامپو می‌توانید از چای نعناع به‌عنوان آبکشی نیز استفاده کنید.

مراقبه

شاید تعجب کنید اگر بگوییم که فعالیت‌هایی که باعث کاهش استرس می‌شوند، مانند مراقبه، می‌توانند در از بین بردن خارش پوست سر ناشی از اضطراب مؤثر باشند. همچنین ممکن است به خارش ناشی از اگزما کمک کند.

مطالعه‌ای در مورد مراقبه و تأثیر آن بر اگزما نشان داد که با ایجاد یک مکانیزم مقابله‌ای و احساس کنترل، می‌توان خارش کف سر را کاهش داد. مدیتیشن را می‌توان به‌تنهایی یا همراه با سایر داروهای خارش پوست سر امتحان کرد.

روغن درخت چای

یک روغن ضروری موجود در فروشگاه‌های مواد غذایی سالم، روغن درخت چای است که دارای خواص ضد میکروبی، ضد قارچی و ضدعفونی‌کننده است. همچنین اثرات ضدالتهابی دارد. روغن درخت چای می‌تواند برای پوست تحریک‌کننده باشد، بنابراین باید مقدار بسیار کمی از آن را استفاده کنید و یا قبل از استفاده حتماً آن را رقیق نمایید.

می‌توانید 10 تا 20 قطره روغن درخت چای را به یک شامپوی ملایم اضافه کنید یا آن را با روغن‌زیتون مخلوط‌کنید و مستقیماً بر روی پوست سر خود ماساژ دهید. روغن درخت چای می‌تواند به کاهش یا از بین بردن خارش مرتبط با شوره سر، درماتیت سبورئیک و شپش سر کمک کند. روغن درخت چای هرگز نباید بلعیده شود.

اسید سالیسیلیک

تحقیقات نشان می‌دهد شامپوهای حاوی اسید سالیسیلیک در درمان خارش پوست سر ناشی از پسوریازیس و درماتیت سبورئیک مؤثر هستند. سالیسیلیک اسید یک اسید هیدروکسی بتا است که در برگ‌های همیشه‌سبز و پوست درخت بید سفید یافت می‌شود. این ماده دارای خواص ضدالتهابی و ضد باکتری است. همچنین می‌تواند لایه‌برداری ملایمی برای پوست انجام دهد که به‌خصوص می‌تواند برای درمان لکه‌های پوسته‌پوسته و خارش‌دار مرتبط با پسوریازیس مؤثر باشد. به‌طورکلی این ماده برای درمان خارش کف سر و ریزش مو مفید است.

توجه داشته باشید که شامپوهای حاوی این ماده ممکن است ازنظر قدرت متفاوت باشند، بنابراین حتماً برچسب‌ها را بخوانید و دستورالعمل‌های نوشته‌شده روی آن‌ها را دنبال کنید. بعضی از شامپوهای سالیسیلیک اسید در طول استفاده به ماساژ سبک پوست سر یا تکرار روزانه نیاز دارند. دقت کنید اسید سالیسیلیک نباید توسط کسی که به آسپرین حساسیت دارد، استفاده شود.

شامپو کتوکونازول

کتوکونازول یک عامل ضد قارچ است که در کاهش مخمر مالاسزیا مؤثر است. مالاسزیا قارچی است که ممکن است در پوست سر بیش‌ازحد زیاد شود و باعث مالاسیزیا فولیکولیت یا پسوریازیس پوست سر می‌شود. این دارو با نسخه پزشک و همچنین به‌عنوان ماده تشکیل‌دهنده برخی از شامپوها موجود است.

شامپوهای کتوکونازول می‌توانند شوره سر، لکه‌های پوسته‌ای و خارش ناشی از درماتیت سبورئیک را کاهش دهند. شامپوها ممکن است 1 یا 2 درصد کتوکونازول را به‌عنوان یک ماده فعال داشته باشند. دقت کنید از کتوکونازول در زخم‌های باز یا پوست متورم استفاده نکنید.

سولفید سلنیوم

سلنیوم سولفید یک داروی ضد عفونت است که برای درمان درماتیت سبورئیک استفاده می‌شود. این ماده بر اساس کاهش سرعت رشد مخمر در پوست سر کار می‌کند و به‌صورت شامپو و لوسیون موجود است. ممکن است توسط پزشک تجویز شود و یا در محصولات آماده‌شده تجاری وجود داشته باشد.

دوز توصیه‌شده برای داروی تجویزشده سلنیوم سولفید دو بار در هفته و در طی دو هفته اول است و به دنبال آن یک‌بار در هفته استفاده می‌شود و باید مصرف آن تا یک ماه ادامه داشته باشد. در صورت تحریک یا تشدید علائم بعد از استفاده، استفاده از آن را متوقف کنید.

خارش کف سر و راه های درمان آن

آیا استفاده از روش‌های گفته‌شده خطرات و عوارض جانبی دارد؟

اگر بعد از به کاربردن درمان خانگی خارش کف سر علائم شما فروکش نکرد یا بدتر شد، در مورد درمان‌های پزشکی با پزشک خود صحبت کنید. روغن‌های اساسی و مواد مؤثره موجود در شامپوها ممکن است تورم یا شکستگی پوست را تحریک کنند. از هیچ ماده‌ای که حساسیت شناخته شده نسبت به آن دارید، استفاده نکنید. کودکان را با هیچ محصولی درمان نکنید تا زمانی که پزشک متخصص اطفال درمان مشخصی را تجویز کند.

سخن پایانی

همان‌طور که گفتیم درمان خارش کف سر به دلیل خارش کف سر بستگی دارد. روش‌های پزشکی و خانگی متفاوتی برای درمان خارش کف سر وجود دارد که می‌توانید آن‌ها را در خانه و یا بعد از مشورت با پزشک امتحان کنید. فقط باید کمی صبور باشید تا عوامل ایجادکننده خارش سر از بین بروند.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا